Jongeren zakken vaker voor examens: CBR misbruikt de ‘verkeersveiligheid’

Het halen van een autorijbewijs wordt voor jonge kandidaten steeds minder vanzelfsprekend. In Duitsland zakt inmiddels rond de helft van de kandidaten voor het theorie-examen. Ook de slagingspercentages voor het praktijkexamen blijven daar hardnekkig laag. In Nederland is de situatie zelfs nog zorgwekkender: ongeveer zes op de tien jonge kandidaten slaagt niet voor het theorie-examen bij de eerste poging.

bij de samenstelling van dit bericht is gebruik gemaakt van kunstmatige intelligentie (AI)

De cijfers illustreren een bredere trend: rijexamens worden als moeilijker ervaren, terwijl de kosten en de druk op kandidaten toenemen. Jongeren doen vaak meerdere pogingen voordat zij slagen, wat leidt tot hogere uitgaven aan lessen, examens en herexamens. Voor sommige kandidaten vormt dit een serieuze financiële en mentale drempel.

Volgens rijschoolhouders spelen meerdere factoren een rol. Het theorie-examen bevat steeds complexere verkeerssituaties en legt meer nadruk op risicoherkenning en inzicht, in plaats van het simpelweg uit het hoofd leren van regels. Daarnaast is er kritiek op de manier waarop examens worden afgenomen: vragen zouden onduidelijk zijn geformuleerd en weinig aansluiten bij de dagelijkse praktijk op de weg.

In Nederland ligt de verantwoordelijkheid voor de examens bij het CBR. Deze instantie benadrukt dat strengere examens nodig zijn om de verkeersveiligheid te verbeteren. Critici stellen daartegenover dat het huidige systeem doorschiet en dat met name jonge mensen onnodig vaak zakken, zonder dat dit aantoonbaar leidt tot veiliger rijgedrag.

Ook in Duitsland klinkt een vergelijkbaar debat. Daar wordt gesproken over de toegankelijkheid van het rijbewijs en de vraag of het systeem nog wel in verhouding staat tot de maatschappelijke noodzaak van mobiliteit, zeker voor jongeren buiten de grote steden.

Wat beide landen gemeen hebben, is de groeiende kloof tussen beleid en beleving. Waar overheden en exameninstanties wijzen op veiligheid en kwaliteit, ervaren kandidaten vooral frustratie, hoge kosten en een gevoel van willekeur. De rijopleiding, ooit een mijlpaal richting zelfstandigheid, dreigt daarmee voor een groeiende groep jongeren uit te groeien tot een langdurig en onzeker traject.