Onrecht in Rijswijks treindrama op zoek naar gepensioneerde examinatrice

RIJSWIJK / DEN HAAG – Een ernstig treinongeval bij spoorwegovergang ’t Haantje bij Rijswijk laat zich, zelfs na bijna een kwart eeuw, niet makkelijk afsluiten. Niet alleen vanwege de schrik en de materiële ravage op het spoor, maar vooral door de vraag die nog altijd boven de zaak hangt: hoe kon het dat niet de aangemerkte schuldige, maar de eigenaar van de lesauto uiteindelijk opdraaide voor de rekening?

Schuld vastgesteld, rekening elders neergelegd

Volgens een proces-verbaal van de politie werd destijds een -inmiddels gepensioneerde – examinatrice van het CBR als schuldige aangemerkt: Monique de Rooy. Het rapport zou haar verantwoordelijk hebben gehouden voor het veroorzaken van het incident op de beruchte overweg, waar het misging toen een lesauto het spoor overstak op een cruciaal moment. Wat destijds niet op is gevallen: de examinatrice had zelf het gaspedaal op de dubbele bediening onklaar gemaakt, waardoor ze geen gas kon geven.

De gevolgen waren enorm. Bij het ongeval raakten niet alleen de lesauto en de spoorwegovergang zwaar beschadigd, maar liep ook het treinverkeer forse schade op. Twee passagierstreinen zouden schade hebben opgelopen, evenals de infrastructuur rondom de overweg. De totale schade liep op tot een bedrag van ongeveer vijf miljoen euro.

De rol van rijschooleigenaar Kris Kalloe

Wat de zaak extra beladen maakt, is dat de schade niet bij de persoon uit het proces-verbaal belandde, maar werd verhaald op de eigenaar van de lesauto: de Haagse rijschooleigenaar Kris Kalloe.

Dat leidde tot verbijstering in de rijschoolwereld en tot frustratie bij betrokkenen die vinden dat het aansprakelijkheidsvraagstuk nooit logisch is uitgelegd. Want als de politie één persoon als veroorzaker aanwijst, waarom komt de rekening dan bij iemand anders terecht?

Volgens Kalloe werd de schade destijds op hem verhaald omdat hij als eigenaar en exploitant van het lesvoertuig als “betalende partij” in beeld kwam — een route die in aansprakelijkheidsdossiers vaker voorkomt wanneer verzekeringen, werkgeversrelaties en civiele claims door elkaar beginnen te lopen.

Civiele werkelijkheid versus strafrechtelijke schuld

Het verschil tussen “schuld” en “betalen” is voor veel mensen moeilijk te bevatten, maar juristen wijzen erop dat deze werelden elkaar niet altijd dekken.

In het strafrecht gaat het om de vraag wie een verkeersfout heeft gemaakt en of iemand strafbaar is. In het civiele recht gaat het vooral om de vraag wie aansprakelijk is en bij wie er verhaal mogelijk is. Dat kan, afhankelijk van de verzekeringsvoorwaarden en eigendomsverhoudingen, uitkomen bij een voertuigbezitter of werkgever — zelfs als een ander feitelijk achter het stuur zat.

In deze kwestie is het wat ons betreft relevant dat de examinatrice zelf de dubbele bediening (deels) onklaar heeft gemaakt, waardoor ze geen gas kon geven en daarom de spoorwegovergang niet op tijd kon vrijmaken. Overduidelijk zijn de politie en de verzekeringsexpert daar destijds aan voorbijgegaan..

Die logica wringt des te meer als de persoon die in officiële stukken als veroorzaker wordt gezien inmiddels uit beeld is verdwenen, met pensioen is gegaan, of geen rol meer speelt in het openbare leven.

Overweg ’t Haantje: berucht punt in de regio

Spoorwegovergang ’t Haantje staat al langer bekend als een plek waar oplettendheid essentieel is. Overwegen blijven kwetsbare schakels in het verkeerssysteem: een moment van twijfel, afleiding of misinterpretatie van signalering kan grote gevolgen hebben. Met treinen die met hoge snelheid naderen en remwegen die in honderden meters tellen, zijn de marges klein.

Het ongeval liet zien hoe snel een situatie kan escaleren — niet alleen door het directe gevaar, maar ook door de juridische nasleep die soms jarenlang doorwerkt.

Een zaak die blijft knagen

Voor Kalloe is de kwestie nooit alleen een financieel dossier geweest. Het gaat ook om reputatie, verantwoordelijkheid, en het gevoel dat iemand anders wél werd aangewezen als schuldige, maar niet de consequenties droeg.

“Het gaat niet alleen om die miljoenen,” zegt een betrokkene. “Het gaat erom dat het systeem iemand kan aanwijzen als veroorzaker, maar dat de rekening uiteindelijk bij een ander wordt neergelegd.”

Vragen die blijven liggen

Het dossier roept nog altijd vragen op:

• Hoe is destijds precies vastgesteld wie verantwoordelijk was?
• Welke rol speelden verzekeraars, contracten en eigendomsverhoudingen rond de lesauto?
• Op basis van welke juridische route kon de schade bij de rijschool terechtkomen?
• En waarom leek er geen effectieve mogelijkheid om dat te corrigeren?

Wat er precies in de laatste fase van het verhaal gebeurde, is voor buitenstaanders vaak lastig te reconstrueren. Maar één ding is duidelijk: de zaak rond ’t Haantje is meer dan een oud ongeval. Het is een voorbeeld van hoe een botsing op het spoor kan uitgroeien tot een botsing met het systeem — waar juridische logica en het gevoel voor rechtvaardigheid niet altijd dezelfde kant op wijzen.