Rijbewijs steeds onbereikbaarder voor jongeren: ‘500 uur werken is geen uitzondering’

De kosten van een rijbewijs blijven stijgen en dreigen voor veel jongeren onhaalbaar te worden. Of de totale rijopleiding nu rond de 3300 euro ligt, zoals het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen stelt, of eerder boven de 4000 euro uitkomt, zoals de Vereniging Consumentenbelang Autorijbewijs berekent—één conclusie lijkt onontkoombaar: zonder financiële steun van familie moeten jongeren steeds harder werken om hun rijbewijs te halen.

Volgens de VCBA zullen jongeren de komende jaren “dag en nacht” bijbaantjes moeten nemen als zij niet kunnen rekenen op hulp van ouders of grootouders. De organisatie reageert daarmee op de recente verhoging van het minimumloon, die volgens haar onvoldoende verlichting biedt voor de stijgende kosten van rijopleidingen.

Jongeren klem tussen kosten en inkomen

“Op de leeftijd waarop de meeste jongeren beginnen te dromen over hun rijbewijs, verdienen ze vijf of zes euro bruto per uur,” stelt de VCBA. “Tegelijkertijd zijn de kosten van levensonderhoud flink gestegen: een biertje kost al snel drie euro, een festivalticket rond de 150 euro, en vakanties zijn duurder dan ooit.”

Volgens de vereniging betekent dit dat jongeren zonder financiële steun gemiddeld 500 uur of meer moeten werken om hun rijbewijs te kunnen betalen. “En dan moeten ze zich alles ontzeggen—geen terrasje, geen pizza, geen vakantie.”

Politieke aandacht gevraagd

De VCBA roept de politiek op om het probleem serieuzer te nemen. Zonder ingrijpen dreigt volgens de organisatie een toekomst waarin steeds meer jongvolwassenen zonder rijbewijs de weg op gaan, met mogelijke gevolgen voor verkeersveiligheid en mobiliteit.

“Als we richting 2030 gaan zonder structurele oplossingen, wordt het rijbewijs een luxeproduct,” waarschuwt de vereniging.

Kritiek op rol CBR

Daarnaast uit de VCBA stevige kritiek op het CBR. Volgens de organisatie heeft het instituut de afgelopen jaren te veel invloed naar zich toe getrokken. Daarbij verwijst zij naar uitspraken van oud-politicus Alexander Pechtold, die in 2021 in de talkshow Jinek sprak over veranderingen binnen het CBR.

De VCBA stelt dat het CBR via onder meer het misleidende CBR slagingspercentage rijscholen onder druk zet en dat opzettelijke en onwettige eigen interpretaties van wet- en regelgeving hebben geleid tot hogere kosten voor leerlingen. Ook beschuldigt de vereniging de organisatie ervan dat jongeren “voor honderden miljoenen euro’s financieel zijn gedupeerd”.

Oproep tot parlementair onderzoek

De VCBA blijft pleiten voor een parlementair onderzoek naar vermeende misstanden binnen het CBR en spreekt van een “angstcultuur” in de rijschoolbranche. Volgens de vereniging heeft de directie in het verleden herhaaldelijk onjuiste informatie verstrekt aan de Tweede Kamer.

Of en wanneer de politiek gehoor geeft aan deze oproep, is nog onduidelijk. Intussen blijft voor veel jongeren één ding zeker: de weg naar het rijbewijs wordt steeds langer— en vooral duurder.