Kleine rijschoolhouders luiden de noodklok: “CBR en ministerie moeten stoppen met achterhaalde regels rond automaat en schakelauto”

De druk op kleine rijschoolhouders in Nederland loopt steeds verder op. Terwijl elektrische auto’s de norm worden en fabrikanten massaal overstappen op automatische transmissies, blijft het Nederlandse systeem voor het praktijkexamen B vasthouden aan een onderscheid tussen handgeschakeld en automaat. Volgens veel kleine ondernemers in de rijschoolbranche is dat systeem niet meer van deze tijd.

In een dringende oproep aan Nanouke van ’t Riet vragen zij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen om serieus te kijken naar de Duitse methode, waarbij kandidaten examen kunnen doen in een automaat zonder dat dit automatisch leidt tot code 78 op het rijbewijs.

“Wij worden financieel klemgezet”

Vooral kleine zelfstandige rijschoolhouders voelen de gevolgen. Zij worden feitelijk gedwongen om twee lesauto’s beschikbaar te hebben: een automaat (elektrisch) én daarnaast een handgeschakelde auto om leerlingen zonder code 78 te kunnen opleiden.

“Dat is voor kleine rijscholen nauwelijks nog betaalbaar,” klinkt het vanuit de branche. “De overheid stimuleert elektrisch rijden, autofabrikanten stoppen met handgeschakelde modellen, maar tegelijk houdt het CBR vast aan regels die ons verplichten om twee voertuigen in te zetten.”

Volgens rijschoolhouders leidt dit tot hoge kosten voor aanschaf, verzekering, onderhoud en wegenbelasting. Zeker voor zelfstandigen met één of twee lesauto’s is die dubbele investering een zware last.

Wat is code 78?

Wie in Nederland praktijkexamen doet in een automaat, krijgt op het rijbewijs de zogeheten code 78. Dat betekent dat de bestuurder uitsluitend in een automaat mag rijden. Wie later ook in een handgeschakelde auto wil rijden, moet opnieuw een aanvullende praktijktoets doen.

Veel ondernemers vinden dat systeem achterhaald, zeker nu elektrische voertuigen vrijwel allemaal automatisch schakelen.

Duitsland en België tonen volgens rijscholen dat het anders kan

Rijschoolhouders wijzen naar Duitsland en België, waar inmiddels flexibelere systemen bestaan. In Duitsland kunnen leerlingen grotendeels lessen en examen doen in een automaat, terwijl zij na aanvullende schakelvaardigheidstraining alsnog zonder beperking mogen rijden. Volgens ondernemers sluit dat beter aan bij de moderne praktijk op de weg.

“Het Nederlandse systeem loopt achter op de ontwikkelingen in Europa,” zeggen critici. “In Duitsland kijkt men naar verkeersveiligheid én praktische haalbaarheid. In Nederland blijven we hangen in oude structuren.”

Ook België kent volgens rijschoolhouders minder starre regels rondom automaatrijlessen en examens.

Oproep aan het CBR

De oproep aan Nanouke van ’t Riet is duidelijk: onderzoek of Nederland kan overstappen op een moderner systeem waarbij:

• code 78 verdwijnt of sterk wordt versoepeld;
• rijscholen niet langer verplicht feitelijk twee voertuigen moeten inzetten;
• een combinatie van automaatopleiding en beperkte schakeltraining voldoende wordt;
• regelgeving beter aansluit op de snelle elektrificatie van het wagenpark.

Volgens kleine rijschoolhouders gaat het niet alleen om kostenbesparing, maar ook om toekomstbestendig beleid.

“Het huidige systeem houdt innovatie tegen”

De ondernemers waarschuwen dat veel kleine rijscholen het financieel steeds moeilijker krijgen. Tegelijk willen zij investeren in duurzame voertuigen en moderne lesmethodes. Maar zolang het examenstelsel onderscheid blijft maken tussen automaat en handgeschakeld, voelen zij zich geremd.

“Wij vragen niet om minder kwaliteit of minder veiligheid,” aldus een rijschoolhouder. “Wij vragen om een systeem dat aansluit bij de realiteit van 2026. De toekomst rijdt elektrisch en automatisch. Het CBR moet daarin mee durven bewegen.”

De hoop binnen de branche is nu gevestigd op een open gesprek met het CBR en directrice Nanouke van ’t Riet om te onderzoeken of het Nederlandse praktijkexamen B kan worden gemoderniseerd naar voorbeeld van de Duitse aanpak.