In Oisterwijk ontsnapten een rij-instructeur, een examinator en een examenkandidaat in oktober 2017 ternauwernood aan een drama toen een intercity een lesauto op een spoorwegovergang ramde. Bij een eerder treinongeluk in Rijswijk, in februari 2001, waren de gevolgen voor een rijschoolhouder nog veel ingrijpender. Daar werd volgens de voormalige eigenaar van rijschool CityLine, Kris Kalloe, de schade van een treinbotsing uiteindelijk bij zijn onderneming neergelegd, terwijl de politie de CBR-examinatrice als verantwoordelijke had aangewezen. Twee gebeurtenissen die een ongemakkelijke vraag oproepen: hoe kan het CBR de verantwoordelijkheid voor een praktijkexamen opeisen, maar zich tegelijkertijd contractueel aan de financiële gevolgen van een ongeval onttrekken?
bij het schrijven van dit artikel is gebruik gemaakt van AI
Oisterwijk: seconden tussen leven en dood
Op 9 oktober 2017 ging het tijdens een praktijkexamen in Oisterwijk bijna helemaal mis. De motor van de lesauto sloeg af toen de examenkandidate de spoorwegovergang opreed. Terwijl de spoorbomen naar beneden kwamen en de waarschuwingsbellen klonken, lukte het niet om de motor opnieuw te starten.
De rij-instructeur, die achterin de auto zat en anoniem wenste te blijven, vertelde de volgende dag aan Omroep Brabant hoe hij tussen de twee voorstoelen door de auto in een andere versnelling probeerde te zetten. Daardoor kon de wagen achteruitrollen.
Hij riep dat iedereen de auto moest verlaten en sprong zelf naar buiten. De examenkandidate en de examinator zaten op dat moment nog in de auto.
‘Dan komt er ineens een trein op je af met honderd kilometer per uur’, vertelde hij. De voorkant van de lesauto werd vervolgens door de intercity geraakt. Wonder boven wonder bleven de twee achtergebleven inzittenden ongedeerd. De instructeur was volledig in shock en verklaarde dat het maar weinig had gescheeld of het ongeluk was fataal afgelopen.
Een examinator zonder gaspedaal
Het incident roept ook vragen op over de veiligheidsvoorschriften die het CBR tijdens praktijkexamens hanteert. Bij een regulier rijexamen mag de examinator niet beschikken over een werkend tweede gaspedaal. De dubbele bediening wordt gedeeltelijk buiten werking gesteld, zodat de examinator wel kan remmen en ontkoppelen, maar niet zelfstandig gas kan bijgeven.
Dat is een opmerkelijke beperking wanneer een voertuig op een spoorwegovergang stilvalt. Juist dan kan het noodzakelijk zijn om onmiddellijk gas te geven om de auto van de rails te krijgen.
EenVandaag besteedde in mei 2018 aandacht aan deze kwestie. Rijschoolhouders en branchevertegenwoordigers pleitten toen voor een werkend tweede gaspedaal tijdens examens. Het CBR verdedigde destijds het verbod met het argument dat een tweede gaspedaal ook gevaarlijke situaties zou kunnen veroorzaken.
De principiële vraag blijft echter overeind: waarom wordt van een examinator verwacht dat hij de verkeersveiligheid bewaakt, terwijl de examenorganisatie hem tegelijkertijd een belangrijk technisch hulpmiddel ontneemt?
Rijswijk: rijschoolhouder krijgt miljoenenclaim op zijn bord
Een vergelijkbare discussie speelde zich zestien jaar eerder af in Rijswijk. In februari 2001 kwam tijdens een praktijkexamen een lesauto van de Haagse rijschool CityLine stil te staan op de spoorwegovergang ’t Haantje. Vervolgens werd de auto door twee passagierstreinen geraakt.
Voormalig eigenaar Kris Kalloe vertelde in juli 2026 aan Rijvisie.online dat de politie na onderzoek de CBR-examinatrice als verantwoordelijke had aangewezen. Toch kreeg hij naar eigen zeggen een schadeclaim van de Nederlandse Spoorwegen van maar liefst vijf miljoen euro voor de kiezen.
Kalloe stelt dat het CBR hem daarmee feitelijk de financiële gevolgen van een ongeval in de schoenen schoof, terwijl de examinator volgens het politieonderzoek verantwoordelijk was. De financiële gevolgen waren volgens hem desastreus voor zijn onderneming.
In 2010 schakelde Kalloe het gerenommeerde advocatenkantoor Houthoff in om een juridische procedure tegen het CBR te beginnen. Hij vertelde dat hem vanuit de toenmalige CBR-directie een schikking was toegezegd, maar dat die uiteindelijk nooit werd uitgevoerd.
De contractuele ontsnappingsroute van het CBR
Wat de gebeurtenissen in Oisterwijk en Rijswijk met elkaar verbindt, is de manier waarop het CBR met aansprakelijkheid omgaat.
In Oisterwijk werd de schade aan de lesauto niet door het CBR vergoed. Rijschoolhouder Aiwen Diepa vertelde destijds aan Omroep Brabant dat het CBR zich vooraf contractueel had ingedekt. Rijscholen moesten een clausule ondertekenen waardoor de verantwoordelijkheid voor schade bij de rijschool kwam te liggen.
Een woordvoerder van verzekeraar Bovemij bevestigde dat het CBR zich hiermee tegen aansprakelijkheid had beschermd. Volgens de verzekeraar kon de examinator niet aansprakelijk worden gesteld en moesten rijschoolhouders voor de schade terugvallen op hun eigen verzekering.
Daarmee ontstaat een opmerkelijke constructie. Het CBR organiseert het examen, bepaalt de voorwaarden waaronder het examenvoertuig moet worden gebruikt en stelt eisen aan de dubbele bediening. Maar zodra er schade ontstaat, kan de rijschool door contractuele afspraken met de financiële gevolgen worden geconfronteerd.
In de zaak-Kalloe wordt die tegenstelling nog pregnanter. Daar zegt de voormalige rijschoolhouder dat de politie de examinator als verantwoordelijke aanwees, terwijl hijzelf met een miljoenenclaim werd geconfronteerd.
Wie draagt de verantwoordelijkheid?
De twee treinongelukken maken duidelijk dat de discussie over de dubbele bediening niet uitsluitend een technisch vraagstuk is. Het gaat ook om de juridische en financiële positie van duizenden rijschoolhouders die hun voertuigen beschikbaar stellen voor CBR-examens.
Een examinator heeft tijdens een examen een belangrijke verantwoordelijkheid voor de verkeersveiligheid. Wanneer hij door de examenvoorschriften niet over alle bedieningsmogelijkheden beschikt, moet het CBR kunnen uitleggen waarom die beperking noodzakelijk is.
En wanneer vervolgens een ongeval plaatsvindt, kan het niet zo zijn dat de rijschool zonder meer als financiële eindverantwoordelijke wordt aangewezen, zonder dat de rol van de examenorganisatie en haar veiligheidsvoorschriften wordt onderzocht.
In augustus van dit jaar stuurt directrice Nanouke van ‘T Riet, voorheen werkzaam als directeur bij de NS, naar de nog steeds strijdbare Kris Kalloe een brief waaruit duidelijk wordt hoe het CBR er voor zorgt dat de schadeclaims terecht komen bij de rijschoolhouders. Inmiddels mogen examinatoren niet langer het gaspedaal op de dubbele bediening onklaar maken, maar wordt de rij-instructeur daartoe verplicht.
[tekst gaat door onder afbeelding]

De vraag die het CBR moet beantwoorden, is dan ook simpel: waarom moet een rijschoolhouder opdraaien voor de financiële gevolgen van een ongeval wanneer de examenorganisatie zelf de voorwaarden heeft bepaald waaronder dat examen werd afgenomen?
Voor Kris Kalloe is die vraag geen theoretische discussie. Zijn verhaal laat zien welke gevolgen een dergelijke aansprakelijkheidsconstructie volgens hem voor een rijschoolondernemer kan hebben.
Voor de rijschoolbranche zou het daarom hoog tijd zijn dat zowel de veiligheidsvoorschriften als de contractuele aansprakelijkheidsclausules van het CBR onafhankelijk worden onderzocht.
Consumentenbelang wijst met de vinger naar Nanouke van ’t Riet!
De voorzitter van Consumentenbelang Autorijbewijs (VCBA) schreef eerder al in een column op dit blog dat CBR directrice Nanouke van ’t Riet de term ‘verkeersveiligheid’ alleen maar misbruikt om via de politiek de maximale invloed van het CBR af te dwingen in de rijschoolwereld.
‘Het CBR misbruikt het misleidende CBR slagingspercentage en de term ‘verkeersveiligheid’ alleen maar om de politiek (Tweede Kamer) voor de wetswijzigingen – die nodig zijn om vanaf 2029 het Nationaal Leerplan Rijopleiding verplicht te stellen – te laten stemmen. Het CBR heeft echter helemaal geen wettelijke kerntaak wat betreft de verkeersveiligheid; de wettelijke taken zijn de examinering én rijgeschiktheid.
De landsadvocaat wees het CBR al in 2019 in een negatief advies op het feit dat het CBR zich volgens de wet niet mag bemoeien met de rijopleiding en ook geen eigen rijopleiding mag ontwikkelen. Toch heeft het CBR dat wel gedaan en miljoenen geïnvesteerd in de eigen Rijopleiding In Stappen die na 2029 wettelijk verplicht zou moeten worden gesteld…. als het aan mevrouw Van ’t Riet ligt’








