In de discussie over het Nationaal Leerplan Rijopleiding dreigt een belangrijke schakel in de rijschoolwereld over het hoofd te worden gezien: de zogenaamde Rijschool Administratie Kantoren (RAK’s). Juist in een toekomst waarin de overheid de rijopleiding verder wil reguleren, moeten deze onafhankelijke bemiddelaars in examencapaciteit blijven bestaan.
RAK’s vervullen al jarenlang een belangrijke functie. Zij maken het mogelijk dat burgers een toets, praktijkexamen of herexamen bij het CBR kunnen reserveren zonder volledig afhankelijk te zijn van een rijopleider die bij het CBR is ingeschreven. Ook rijscholen die niet in het systeem van het CBR opereren, kunnen via deze administratieve kantoren hun kandidaten toegang bieden tot examens.
Dat belang wordt alleen maar groter wanneer het Nationaal Leerplan Rijopleiding wettelijk verplicht wordt voor de huidige bij het CBR ingeschreven rijopleiders. In het voorgestelde systeem krijgt het CBR een vergaande positie. Via het door de overheid beheerde Leerling Volg Systeem (LVS) kan worden bepaald wanneer een leerling van een RIS-gecertificeerde rijschool volgens het systeem in aanmerking komt voor een toets, praktijkexamen of herexamen. Dat belemmert naar alle waarschijnlijkheid de keuze van deelnemende opleiders om zelfs het moment te bepalen waarop een klant een praktijkexamen kan reserveren.
Maar ook in die toekomstige situatie blijft een principieel uitgangspunt overeind: een burger moet de mogelijkheid behouden om zonder tussenkomst van een door het CBR erkende of geregistreerde rijopleider een examen aan te vragen. De overheid kan niet enerzijds een wettelijke mogelijkheid openlaten en anderzijds in de praktijk geen toegankelijke route bieden om daarvan gebruik te maken.
En precies daar zijn de RAK’s onontbeerlijk.
Het CBR biedt burgers namelijk geen volwaardige online mogelijkheid om zelfstandig, zonder tussenkomst van een rijopleider, een praktijkexamen te reserveren. Wanneer deze mogelijkheid niet rechtstreeks door het CBR wordt aangeboden, moeten onafhankelijke intermediairs kunnen blijven functioneren om die toegang wel mogelijk te maken.
RAK’s zijn daarom meer dan administratieve dienstverleners. Zij vormen een noodzakelijke schakel voor een eerlijk speelveld. Zij voorkomen dat het reserveren van examencapaciteit volledig afhankelijk wordt van instellingen die onderdeel zijn van het door het CBR gecontroleerde systeem.
Juist wanneer het Nationaal Leerplan Rijopleiding leidt tot meer centrale sturing, meer registratie en meer afhankelijkheid van systemen als het LVS, is onafhankelijke toegang tot het exameninstituut van essentieel belang. Burgers moeten een alternatief behouden. Ook rijscholen die niet in het door het CBR gewenste model passen, moeten hun leerlingen kunnen begeleiden naar een toets of examen.
Het verdwijnen van de Rijschool Administratie Kantoren zou de positie van het CBR en de bij dat systeem aangesloten rijopleiders verder versterken. Dat zou niet leiden tot meer keuzevrijheid, maar juist tot een verdere afsluiting van de markt.
Als de overheid werkelijk een eerlijk speelveld en vrije toegang tot examens belangrijk vindt, dan moet zij niet alleen op papier vastleggen dat burgers zelfstandig een examen kunnen aanvragen. Zij moet er ook voor zorgen dat dit in de praktijk mogelijk blijft.
Daarom moeten Rijschool Administratie Kantoren ook in een toekomst met een wettelijk verplicht Nationaal Leerplan Rijopleiding hun plaats in de keten behouden. Onafhankelijke toegang tot examencapaciteit is geen overbodige luxe, maar een noodzakelijke waarborg voor keuzevrijheid en een eerlijk speelveld.
