Vandaag verscheen er via de website en social media van het CBR een bericht over een onderzoek over de gemiddelde kosten voor het behalen van het rijbewijs. Consumentenbelang Autorijbewijs (VCBA) laat bij monde van de voorzitter in een reactie weten dat de consumentenorganisatie denkt dat het CBR het onderzoek uit de duim zuigt en bezig is met valse beeldvorming en misleiding van jonge consumenten.
In het artikel schrijft het CBR:
Van juli t/m augustus 2026 hebben bijna veertienhonderd kandidaten, die net hun rijbewijs hadden gehaald, meegedaan aan het onderzoek over de kosten van het rijbewijs halen. Zij kregen als onderdeel van het doorlopende CBR-klanttevredenheidsonderzoek, drie extra vragen voorgelegd over het aantal lessen, de prijs daarvan en het aantal examens dat ze nodig hadden. Het CBR gebruikt de onderzoeksresultaten in de voorlichting voor mensen die zich oriënteren op het halen van een B-rijbewijs. Zo krijgen ze een goed beeld van het aantal lessen dat gemiddeld nodig is en de kosten die erbij komen kijken.
In een reactie zegt Consumentenbelang Autorijbewijs (VCBA):
‘Vraag ieder van uw geslaagde leerlingen hoeveel kosten zij gemaakt hebben voor het behalen van het rijbewijs. Wij hebben heb zelf in de voorbije jaren enkele honderden geslaagde kandidaten en hun ouders gevraagd of ze wisten wat ze in totaliteit hebben betaald voor de rijopleiding. Daar krijg je eigenlijk nooit een antwoord op; men weet dat niet omdat het in termijnen gaat, de theorie vaak via een eendaagse-opleiding is verlopen en er al dan niet een tussentijdse toets is ingekocht. Eigenlijk heeft niemand een totaalplaatje beschikbaar’
‘Wij vinden het daarom ook niet geloofwaardig dat het CBR er in is geslaagd om van 1400 geslaagde kandidaten wel een antwoord te krijgen. Die 1400 is ook geen toevallig aantal. Dat is wat je als organisatie nodig hebt om een onderzoek ‘representatief’ te noemen.’
Hoeveel respondenten zijn er nodig voor een representatief onderzoek volgens ChatGPT.
"Een marge van 5% is standaard. Wil je een nauwkeurigere marge van 3%, dan stijgt het aantal benodigde respondenten al snel naar ruim 1.000"
Consumentenbelang zegt dat opvallend is dat het CBR de kosten van een tussentijdse toets niet benoemt in de gemiddelde kosten, terwijl het CBR die min of meer opdringt.
‘Wanneer je de kosten van zo’n tussentijdse toets erbij op telt, dan hebben we het inmiddels over een gemiddelde kostprijs van minimaal €4.000, zoals wij de voorbije jaren al vaak hebben voorspelt. Je moet er toch niet aandenken dat door de plannen die het ministerie en het CBR hebben voor het Nationaal Leerplan Rijopleiding de wachttijden voor een praktijkexamen weer oplopen tot 26 weken, zoals in 2023, 2024 en 2025 het geval was.
In die jaren dat het CBR de KPI (de wachttijd voor een praktijkexamen mag wettelijk maximaal 7 weken bedragen) met 300% overschreed moesten jongeren gemiddeld 10 extra rijlessen inkopen om de rijvaardigheid op peil te houden. Dan kost het rijbewijs in 2027 of 2028 al snel €5.000 of meer. Dan zal de branche merken dat steeds meer jongeren afhaken en sneller zonder rijbewijs achter het stuur kruipen. Simpelweg omdat het rijbewijs zonder hulp van ouders of werkgever onbetaalbaar is geworden.
