Rij-instructrice Linda* uit Midden-Nederland spreekt haar grote verontwaardiging uit over de mogelijke gevolgen van de wettelijke invoering van het Nationaal Leerplan Rijopleiding. Volgens haar dreigt een groot deel van de huidige rij-instructeurs uiteindelijk uit de branche te verdwijnen. De instructrice, die al twaalf jaar met veel plezier rijles geeft en zelf een rijschool runt, maakt zich vooral zorgen over de manier waarop het nieuwe stelsel wordt uitgewerkt en de maximale invloed die het CBR waarschijnlijk verwerft in de rijschoolwereld.
„Als de huidige plannen werkelijkheid worden, krijgt meer dan de helft van de instructeurs mogelijk geen plaats meer in de nieuwe rijschoolwereld. Dan moeten duizenden mensen op zoek naar ander werk. Ik vind het onbegrijpelijk dat daar zo weinig openlijk over wordt gesproken.”
Volgens haar dreigt het werk van de zelfstandige rijschoolhouder vanaf 2029 ingrijpend te veranderen. Vooral het verplichte Leerling Volg Systeem baart haar zorgen.
„Ik heb niet voor dit vak gekozen om een groot deel van mijn tijd achter een computer door te brengen. Ik wil leerlingen begeleiden en goed leren autorijden. Maar ik krijg steeds sterker de indruk dat ik straks vooral bezig ben met het bijwerken en administreren van een verplicht systeem.”
„Waar is het CCA gebleven?”
De instructrice begrijpt bovendien niet waarom het door Emile Roemer aanbevolen CCA (Curriculum Commissie Autorijonderwijs) volgens haar geschrapt is in de huidige plannen.
„Het idee was juist dat er een nieuwe, onafhankelijke organisatie zou komen die zich bezig zou houden met de ontwikkeling van de rijopleiding. Een zelfstandig bestuursorgaan, vergelijkbaar met het CBR, maar met een eigen verantwoordelijkheid voor dat deel waar het CBR wettelijk geen taak of bevoegdheid heeft.
Nu wordt de Rijopleiding in Stappen gebruikt, die het CBR volgens critici zonder wettelijke grondslag heeft ontwikkeld. Dat is toch de wereld op zijn kop? De landsadvocaat schrijft in zijn advies aan het CBR dat het CBR geen wettelijke bevoegdheid heeft. Het hoofd Verkeersveiligheid van het ministerie, Geertje Hegeman, zegt in een tv-interview dat het CBR geen enkele taak heeft als het gaat om de rijopleiding.

Emile Roemer schrijft in zijn onderzoeksrapport dat het CCA die taak zou moeten gaan uitvoeren. En ondertussen bepalen topambtenaren en het CBR dat zij de wetgeving gewoon aan hun laars lappen en zonder goedkeuring van de Tweede Kamer alles anders doen. In wat voor land leven wij als de overheid zelf de wet overtreedt?”
Volgens de oorspronkelijke gedachte zou het CCA zich niet alleen bezighouden met de ontwikkeling van de rijopleiding, maar ook een rol krijgen bij het toezicht op de kwaliteit van instructeurs en de afhandeling van klachten over het CBR.
„Juist die onafhankelijke positie lijkt nu verdwenen. Dat vind ik buitengewoon zorgelijk. Wie houdt straks nog toezicht op wie?”
„Het CBR krijgt straks alle macht”
De rij-instructrice vreest dat het Nationaal Leerplan Rijopleiding uiteindelijk leidt tot een verdere machtsconcentratie bij het CBR.
„Ik vrees dat het CBR straks alle macht naar zich toe heeft getrokken in de rijschoolwereld. Dat gevoel werd voor mij nog eens versterkt door uitspraken van de nieuwe directrice van het CBR in een interview met het populaire blog Rij-instructie. Daarin werd volgens mij met trots verteld dat het vak van examinator in de toekomst de makkelijkste baan wordt.”
Voor haar roept die ontwikkeling vooral vragen op over de positie van de zelfstandige instructeur.
„Als examinatoren steeds meer op afstand kunnen beoordelen wat instructeurs en leerlingen doen, terwijl wij verplicht worden om alles vast te leggen in systemen, ontstaat er een enorme afhankelijkheid. Ik ben bang dat wij straks moeten werken onder een cultuur van controle en angst die, naar mijn ervaring en indruk, kenmerkend is voor het CBR.”
„Straks blijven alleen de gewenste instructeurs over”
De instructrice vermoedt dat het nieuwe systeem ertoe kan leiden dat het aantal actieve instructeurs fors wordt teruggebracht.
„Ik krijg steeds meer het gevoel dat het Nationaal Leerplan zo wordt ontwikkeld dat het CBR maximale invloed en zeggenschap krijgt. Als gevolg daarvan zal een groot deel van de huidige instructeurs het steeds moeilijker krijgen om zelfstandig te blijven werken.”
Zij vreest dat uiteindelijk vooral een kleinere groep instructeurs overblijft.
„Mijn angst is dat men uiteindelijk uitkomt bij de beoogde groep van ongeveer 6.500 RIS-gecertificeerde instructeurs die volledig binnen het nieuwe systeem functioneren. Als dat inderdaad de bedoeling is, betekent het dat veel ervaren collega’s verdwijnen.”
Voor de rij-instructrice persoonlijk is de conclusie pijnlijk.
„Ik geef al twaalf jaar met hart en ziel rijles. Ik heb leerlingen zien groeien van nerveuze beginners tot zelfstandige automobilisten. Dat is waarom ik dit werk doe. Als dit plan ertoe leidt dat ik straks vooral administratie moet bijhouden en voortdurend moet voldoen aan systemen waar ik geen invloed op heb, dan moet ik misschien wel op zoek naar ander werk.”
„En ik weet zeker dat ik niet de enige ben die daar wakker van ligt.”
*Linda is niet de echte naam van de instructrice. Vanwege mogelijke repressailles vanuit het CBR gebruiken wij een andere naam.





