deze column werd op 1 juli 2026 gepubliceerd
column geschreven door: Henrie Kamps, voorzitter VCBA
Ik heb op zichzelf niets tegen het fenomeen van de tussentijdse toets. Begrijp me goed. Waar ik al jaren voor waarschuw, sinds ik in conflict ben geraakt met de directie van het CBR, is dat het CBR stap voor stap steeds meer invloed probeert te krijgen in de rijschoolbranche. Terwijl datzelfde CBR al twee keer onder curatele is gesteld door de minister, vanwege de interne chaos.
De voormalige CBR-directeur en oud-partijleider van D66 zei het in 2021 tijdens een interview bij Eva Jinek zelf: “Het CBR wil meer invloed in de rijschoolwereld.” Die uitspraak staat mij nog altijd helder voor de geest.
Ook de argumentatie van de huidige minister richting de Tweede Kamer wijst in diezelfde richting. Door de tussentijdse toets verplicht te stellen, moet de overheid meer grip krijgen op de rijschoolbranche. Rijscholen moeten beter worden opgeleid en de kwaliteit van de rijopleiding moet intensiever worden bewaakt. En raad eens welke organisatie die taak naar verwachting krijgt? Juist: het CBR. Het voelt voor mij als Poetin voorzitter maken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens! Dat voelt echt niet goed… toch?
Dat het slagingspercentage van het CBR al jaren onderwerp van discussie is omdat het wetenschappelijk niet klopt en volgens critici bovendien op grote schaal wordt gemanipuleerd, zal de minister ongetwijfeld niet zijn verteld. De Telegraaf schreef gisteren dat minder dan de helft van de kandidaten slaagt voor het praktijkexamen, dat jaarlijks duizenden examens voortijdig worden afgebroken en dat bij een kwart van de rijscholen het slagingspercentage onder de 40 procent ligt.
Nou over dat afbreken heb ik nu net toevallig meerdere aangiftes gedaan bij de politie en zal de huidig directrice Nanouke van ’t Riet Vroeg of laat – naar ik verwacht – zich wel voor de rechter zal moeten verantwoorden. Verantwoorden voor de misleiding van de minister, de Tweede Kamer, de rechterlijke macht, de media en de rijscholen en hun klanten.U moet zich eens afvragen of CBR examinatoren examens afbreken omdat dit noodzakelijk is of om te zorgen dat de data die de minister krijgt kloppend te krijgen.
Tegenover de grotendeels onjuiste kritiek op rijscholen staat dat nauwelijks wordt gesproken over de al jaren bestaande problemen binnen het CBR zelf: de aanhoudende organisatorische chaos, de angstcultuur waarover rijscholen hebben verklaard en de verwachte afname van het aantal examinatoren. Herinnert u zich nog die 16 tot 24 weken wachttijd op een eerste praktijkexamens en die door Alexander Pechtold beloofde 100 extra examinatoren die nooit in dienst zijn genomen?
Veel rijscholen zullen de verplichte tussentijdse toets nu waarschijnlijk toejuichen. Er valt immers een aantrekkelijke marge op te behalen. Maar ik vermoed dat over enkele jaren zal blijken dat deze verplichtstelling het begin vormt van een nieuw tijdperk, waarin rijschoolhouders steeds minder ondernemer en steeds meer administrateur worden. Een tijdperk waarin zij vooral bezig zijn met het invullen van digitale rapportages voor een steeds verder uitdijend controleplatform van het CBR.
Rijschoolsoftware zoals PlanGo en Dation maakt het bovendien mogelijk om de volledige voortgang van leerlingen automatisch te registreren en door te sturen. Daarmee ontstaat een systeem waarin vrijwel iedere handeling digitaal wordt vastgelegd.
Het gevolg zou kunnen zijn dat het CBR uiteindelijk niet alleen de examens afneemt, maar ook steeds meer bepaalt wanneer een leerling überhaupt in aanmerking komt voor een praktijkexamen.
Een ontwikkeling die doet denken aan andere sectoren waarin professionals steeds meer gebonden zijn aan digitale protocollen vanuit de overheid: pas wanneer alle vakjes op groen staan in een centraal gemonitord systeem, kan de volgende stap worden gezet.
Weg werkplezier en weg zelfstandigheid!
andere berichten over dit onderwerp
VCBA start pilot voor rijscholen met laag CBR-slagingspercentage: “Binnen een jaar is een stijging van 10 procent mogelijk”
CBR-rapport ‘Stand van de examinering van praktijkexamen B’ roept vragen op: feiten of beïnvloeding van de politiek?
CBR onder vuur: wat blijft er verborgen voor de consument?
VCBA: CBR-slagingspercentage onbetrouwbaar en ongeschikt als basis voor nieuwe rijopleidingwetgeving
VCBA eist van minister dat hij het CBR verbiedt RAK’s te vermelden in Rijschoolzoeker
